Öğrencilik döneminde sınav kaygısını yaşamayan öğrenci yoktur. Öğrenciler arasında sınav kaygısı yaygın olarak yaşandığı görülmektedir.
Sınav kaygısı genel olarak, henüz gerçekleşmemiş bir başarısızlığa karşı endişe duymaya eşlik eden duygusal, bedensel ve davranışsal tepkiler şeklinde kendini gösteren, kişiye sıkıntı veren ve hoş olmayan bir durumdur.
Sınav kaygısı yaşayan bireylerin duygusal olarak hissettikleri aşırı stres, başarılı olmama korkusu, aşırı huzursuzluk, dikkat ve konsantrasyon bozukluğu, isteksizlik gibi durumlar, bedensel olarak da görülen baş ağrıları, nefes almada düzensizlik, terleme, mide bulantısı, karın ağrısı, kalp çarpıntısı gibi durumlar yaşanmaktadırlar.
Yaşadıkları bedensel ve duygusal durumların sebebi ya hata yaparsam ya başarısız olursam ya süreyi yeterli kullanamazsam gibi bilişsel düşünceleridir. Bu düşünceler otomatik olarak ardı arkasına gelir ve çoğu geçerliliği olmayan düşünceler olsa da bireyleri çok fazla etkiler.
Sınav kaygısına sebep olan nedenler incelendiğinde kişinin içsel ve dışsal birçok faktörün ilişkili olduğu görülmektedir.
İçsel faktörler; benlik saygısı, akademik istek, akademik başarı, zeka, cinsiyet, yaş, sınava girme sayısı, kişilik özelliği, denetim odağı, empati, özgüven, ebeveynlerin tutumu ve beklentileri gibi durumlar sıralanırken,
Dışsal faktörler olarak, eğitim düzeyi, okul iklimi, ailenin gelir düzeyi, sosyo-ekonomik durum, sınav ortamı, rekabet ortamı, sınavın zorluk derecesi ve sınav yeri gibi faktörleri neden olmaktadır.
Sınav Kaygısıyla Nasıl Başa Çıkılır?
Kişinin otomatik olarak gelen düşünce ve inançlarını sorgulaması,
Geçerliliği olmayan düşünceleri fark edip olumlu bir şekilde yeniden değerlendirmesi,
Düşünceleri durdurma tekniği,
Dikkatini başka yerlere odaklama tekniği,
Nefes alma egzersizleri,
Gevşeme egzersizleri gibi yöntemler sınav kaygısıyla baş edebilmek için kullanılabilecek yöntemler arasındadır.
Amaç yaşanılan kaygıyı bastırmak, yok saymak değil, onu tanımaya ve kabul etmeye çalışmak gerekir. Kişinin bu durumun kontrolü altında olduğunu bilmesi yararlı olacaktır.
Sınav Öncesinde Yapılabilecekler
Ders çalışırken zaman planlaması yapılmalı ve zaman yönetimine dikkat edilmeli,
Çalışma düzeni kurulmalı,
Sınavla ilgili düşünceler, yargılar gözden geçirilmeli,
Beslenme ve uykuya dikkat edilmelidir.
Sınavla ilgili çalışmalar son zamana bırakılmamalıdır.
Sınav Esnasında Yapılabilecekler
Sınav esnasında gelen otomatik düşüncelerin farkına vararak yerine olumlu düşünceler getirmek,
Kaygıyı azaltmaya yönelik nefes alma egzersizleri veya gevşeme egzersizleri yaparak kontrolün kendisinde olduğunu kendine hatırlatmak,
Önce sevdiği dersten, daha iyi bildiği sorulardan başlamak.
Sınav Sonrasında Yapılabilecekler
Kendini ödüllendirmek,
Keyif aldığı aktivitelerde bulunmak,
Geleceğe yönelik olumlu hayaller kurmak.
Yararlandığım kaynaklar.
Ümmühan civan yüksek lisans bitirme tezi