Ergenlik döneminde karşımıza çıkan öfke kontrol problemleri ergenin gelişimsel olarak hassas döneminden kaynaklı olarak aşırı ve yoğun yaşanmasına sebep olmaktadır. Ergenlik döneminde yoğun yaşanan öfke kontrol problemleri ergenin kendi içsel çatışmalarının dışa yansıması olarak karşımıza çıkmaktadır. Öfke duygusunun hissedilmesi normal bir durumdur. Öfke yönetilebildiğinde ve sağlıklı bir şekilde ifade edildiğinde hayatı kolaylaştıran bir duygu olabilmektedir. Öfkenin problem haline dönüşmesi ifade ediliş biçiminden kaynaklanmaktadır.
Temel duygulardan olan sevgi, korku, hoşlanma gibi duygulardan biridir öfke duygusu ve ergenlik döneminde yoğun yaşanır. Yaşanan öfke duygusu aslında bize bir işarettir. Ergen kendi iç dünyasıyla ilgili bir şeyler anlatmak ister. İncindiğinin, isteklerinin ve ihtiyaçlarının yeterince karşılanmadığının, ona karşı baskı kurulduğunun, kendini yeterince ifade edemediğinin, anlaşılamadığının, yaşadığı hayal kırıklıklarının, yaşadığı kaygılarının duygusal bir tepki olarak öfke duygusuyla yaşamaktadır. Kısacası ergenin verdiği bu sinyaller işlerin yolunda gitmediğini göstermektedir. Rehberliğe, anlaşılmaya ve dinlenilmeye ihtiyacı olduğunun belirtileridir.
Gelişimsel olarak yetişkinliğe geçmenin en önemli özelliği ergenlik döneminde yaşanan yoğun duyguların yönetilebilme becerisidir. Bunun için ergenlik döneminin sağlıklı bir şekilde yaşanması gerekmektedir. Ergenlik döneminde hissedilen duyguların belirlenmesi, tanımlanması ve yönetebilme becerisinin gelişmesi gerekmektedir. Ergenlik döneminde yoğun yaşanan öfke duygusuyla baş edebilme yöntemlerini öğrenmesi hayatı boyunca kuracağı ilişkilerde önemli bir rol oynamaktadır.
Öfke duygusunun ortaya çıktığında vücutta oluşan fizyolojik belirtileri; kaslarda gerginlik, yüz renginin değişmesi, el ayak titremesi, nefes almada zorlanma, kalp çarpıntısı, terleme, kontrol kaybı, hareketlilik, vücut ısısının artması olarak yaşanmaktadır.
Öfke duygusuyla baş edebilmek için birkaç öneri;
Mola vermek
Çok faydalı bir yöntemdir. Öfkelendiğinde mola vermek için yapılabilecekler:
Odana gidebilirsin,
Spor yapabilirsin,
Boş kağıda bir şeyler çizebilirsin.
Düğüm atmak
Öfkenin gücünden uzaklaşmak istediğin her an kendini sakinleştirici yöntemler bulabilirsin. Mesela bir ipe, kurdeleye ya da ayakkabı bağcığına düğüm atabilirisin. Düğümler 10 tane olduğunda kendini kutlayabilirsin. Attığın her düğümde öfkeyle başa çıkabildiğini göstermiş oldun.
Nefes alıp vermek:
Yaşadığın durumu yavaşlatmak için en iyi yöntem nefes egzersizidir. Gözlerini kapalı tutabilirsin. Nefes alma şekli ağzını kapayıp burnundan derin bir nefes al.Nefes alırken 3’e kadar say.
Sonra ağzından 4’e kadar sayarak aldığın nefesi ver.
Bu yöntemi birkaç kez yapabilirsin.
Öfke kontrolü yöntemlerini aldığım kaynak:
Nobel yy. “Kontrol Edilebilir Öfke” kitabından